Gisteren heb ik in de Beurs van Berlage in Amsterdam het overzicht bezocht van alle werken van Rembrandt op ware grootte, zij het als reproductie. Thuis heb ik een boek met alle prenten, dus ik heb alleen naar de  317 schilderijen gekeken. De sensatie oog-in-oog te staan met het origineel ontbreekt, maar toch is deze unieke tentoonstelling van reproducties zeer de moeite waard. Voor liefhebbers.

Het plan om daarna ook nog naar de Hermitage aan de Amstel te gaan heb ik laten varen. Bezorgdheid over Aaltje was daarvoor mijn belangrijkste motief. Want voor je het weet word ik wegens verwaarlozing van m’n zieke partner door een rechter uit de ‘echtelijke macht’  ontzet, op klachte van het equivalent van de beruchte Raad voor de Kinderbescherming, de duistere, kafkaiaanse Raad voor de Ouderenzorg.  Je zieke partner verwaarlozen is namelijk veel ernstiger dan je dochter van 13 een tijdje te laten spelevaren. Uit vrees voor de ontzetting spoedde ik mij dan ook gezwind huiswaarts na het bezoek aan de Rembrandttentoonstelling.  (Ik ga later naar de Hermitage, alleen of met iemand die met mij mee wil.)

In het overzicht van Rembrandts schilderijen zijn drie categorieën te onderschieden. De vele ‘historiestukken’  stonden destijds in hoog aanzien; het zijn schilderijen met voorstellingen uit de bijbel, de klassieke mythologie en de geschiedenis. De tweede categorie is ook groot: portretten. Daar vallen ook groepsportretten onder, zoals de Nachtwacht en de Staalmeesters.  De laatste categorie is klein: landschappen, meestal klein van formaat. Soms kun je een bijbels motief ontdekken, zoals de rust op de vlucht naar Egypte (Matteüs 2,14).

Met een overzicht  heb je een beter zicht op het geheel. Een overzicht help mij het oeuvre van Rembrandt,  maar ook  m’n eigen leven overzichtelijk en inzichtelijk te houden. Het is daardoor beter vatbaar voor beheersing.  Wat anders een chaos in mijn hoofd zou zijn, met allerlei onverwachte en grillige turbulenties,  is door het houden van overzicht een emotionele en cognitieve huishouding die aardig goed  op de orde is. Ook in deze huishouding zijn drie categorieën te onderscheiden, oplopend in ingrijpendheid:  jammer, bezorgd en verdrietig.

Ik vind het jammer dat Aaltje en ik in de maanden mei en juni niet over Nederlandse dreven hebben gefietst, zoals we van plan waren. Ook onze avontuurlijke reis door de Verenigde Staten en Canada, gepland voor september,  gaat natuurlijk niet door.  Het niet doorgaan van deze en andere evenementen valt in de categorie ‘jammer’.   Van geheel andere orde zijn de twee volgende.

Ik ben bezorgd  over de juiste medische zorg en de overige verzorging van Aaltje. Vanzelfsprekend leef ik met haar mee als zij pijn heeft, zich vermoeid of misselijk voelt, als zij behandelingen moet ondergaan (chemokuren, onderzoeken,  de komende operatie) en met allerlei beperkingen wordt geconfronteerd.  In het aanbod van  zorg is mijn aandeel naar verhouding groot: zie mijn bijdrage over ‘voedselvoorziening’. Vragen rijzen. Leiden die onderzoeken en behandelingen wel tot het beoogde doel: het herstel van haar gezondheid?  En zo ja, voor hoe lang?

Op de achtergrond  is een angstige ‘basso continuo’  hoorbaar, die mij verdrietig maakt.  Sinds mijn vroege jeugd leef ik met het cognitieve besef van eindigheid. Sinds de ziekte van Aaltje  zich openbaarde is dat veelal weggestopte besef getransformeerd tot een intensief, emotioneel geladen besef dat moeilijker te negeren is. Toch schuif ik de gedachte aan het einde zelfs ook nú nog voor me uit, met enig succes. Hoop doet leven.  In de categorie ‘bezorgd’  kan ik zelf actief zijn, maar in deze laatste categorie past beter een houding van gelatenheid. En van ontvankelijkheid voor meelevende, troostende en bemoedigende woorden.  Ook blijf ik troost putten uit allerlei voortbrengselen van de (menselijke?)  G/geest:  geloof, wijsbegeerte,  literatuur, muziek, beeldende kunst.